Món quà của vị giáo sĩ Do Thái.

M.Scott Peck. Gemeinschaftsbildung

Có một câu chuyện, đúng ra là một truyền thuyết mới đúng. Mà truyền thuyết thì có nhiều lối thể hiện. Câu chuyện tôi kể sau đây cũng vậy, không biết bắt nguồn từ đâu. Tôi cũng không thể nhớ là tôi đã nghe nó từ ai đó hay là đọc ở đâu, vào lúc nào. Tôi cũng không biết có những tình tiết gì tôi đã tự thêm vào câu chuyện. Tôi chỉ chắc chắn một điều là lối thể hiện này với tiêu đề này đến với tôi. Câu chuyện có nhan đề „ Món quà của vị giáo sĩ Do Thái“.

Câu chuyện kể về một vị tu sĩ, người vừa trải qua những khoảnh khắc tồi tệ. Ông ta là người của một giáo đường nhưng bị sự theo đuổi chống phá tôn giáo vào thế kỷ 17 và 18 , cũng như sự phân chia giữa nhà nước và tôn giáo vào thế kỷ 19 tất cả các tu viện anh em đều bị phá hủy, cuối cùng chỉ còn lại 5 nhà tu hành ở giáo đường chính: Cha trưởng tu viện và 4 tu sĩ , tất cả đều đã trên 70. Đó thực sự là một giáo đường chết.

Trong rừng sâu thảm, nơi mà các vị tu sĩ lánh nạn, có một cái lều tạm dành cho tu sĩ, nơi đó một vĩ giáo sĩ Do Thái từ thành phố bên cạnh thương dùng làm nơi dừng chân. Qua nhiều năm cầu nguyện và suy nghĩ, các vị tu sĩ trở nên rõ một điều là, họ cảm nhận thấy khi nào thì vị giáo sĩ Do Thái dưng chân ở căn lều tạm đó. „Vị giáo sĩ Do Thái đã ở trong rừng, ông ta đã trở lại rừng“, họ thường thì thầm với nhau như vậy. Khi mà vị trương tu sĩ cảm thấy quá đau buồn vị sự mất mát của các giáo đường, ông ta đi đến căn lều và hỏi vi giáo sĩ Do Thái, liệu ông ta có biết cách nào cứu được các vị tu sĩ hay không.

Vị giáo sĩ Do Thái chào đón trưởng tu sĩ rất nồng nhiêt. Nhưng khi vị trưởng tu sĩ giải thích lý do tại sao ông ta lại đến đây, thì vị giáo sĩ Do Thái nói với một giọng rất đồng cảm: Tôi biết điều đó là như thế nào. Con ma đi lạc từ trong con người, Ở thành phố chúng tôi cũng vậy. Gần như chẳng còn ai đến giáo đường cả. Rồi vị giáo sĩ Do Thái và trưởng tu sĩ cùng khóc. Rồi họ cùng nhau đọc ngũ thư và nói về những điều sâu kín trong lòng họ.

Rồi cũng đến lúc mà vị trưởng tu sĩ phải từ giã. Họ ôm chặt lấy nhau „ Thật là tuyệt vời là chúng tao đã gặp được nhau sau bao nhiêu năm.“, vị trưởng tu sĩ nói. „nhưng tôi đã không hoàn thành được nhiệm vụ của mình. „chả nhẽ anh không biết được làm thế nào tôi có thể cứu sống những giáo đường chết hay sao?“

„Không, thực sự tôi rất tiếc“.vị giáo sĩ Do Thái nói. „tôi không có lời khuyên gì cả, chỉ có một điều duy nhất mà tôi biêt, là có một vị cứu tinh ngay trong nhóm các bạn“

Khi vị trưởng tu sĩ quay trở lại tu viện, tất cả tu sĩ vây quanh ông ta và hỏi „vị giáo sĩ Do Thái đã nói gì vây?“ Ông ấy không thể giúp chúng ta „ vị trương tu viện nói,“Chúng tôi đã cùng khóc và đọc Ngũ Thư. Điều duy nhất mà ông ta nói, ngay trước khi tôi dời đi thật sự bí ẩn: đó là vị cứu tinh là một người trong số chúng ta. Tôi không hiểu ông ấy muôn ám chỉ điêu gì“.

Những ngày, rồi tuần và tháng tiếp theo các vị tu sĩ suy nghĩ rất nhiều về điều đó và tự hỏi liêu có câu trả lời cho những gì mà vị giáo sĩ Do Thái đã nói hay không.

Vị cứu tinh là một người trong số chúng ta? Có thực sự ông ta ám chỉ một người trong tu viện này? Nếu mà là như vậy thì là ai đây ? Có phải ông ta ám chỉ vị trưởng tu viện? Cũng có thể ông ấy ám chỉ vị trường tu viện. Ông ấy là người đứng đầu ở đây đã hơn cả một thế hê. Nhưng về một khía cạnh khác thì cũng có thể ông ấy ám chỉ người anh em Thomas chăng? Chắc chắn rằng người anh em Thomas là một người thành thiện. Ai cũng biết Thomas là người đàn ông của ánh sáng. Đương nhiên ông ấy không ám chỉ người anh em Elred được. Elred đôi khi thật đặc biệt. Nhưng khi suy nghĩ sâu xa hơn, có thể ông ấy ám chỉ Dorn, anh ấy là người luôn luôn đúng. Thậm chỉ rất đúng. Cũng có thể vị giáo sĩ ám chỉ người anh em Elred, nhưng chắc chắn không phải là Philipp. Philipp luôn bị động. Nhưng anh ta ở mặt nào đó lại rất bí ẩn, khi người ta cần đến anh ta. Anh ấy làm nên điều kì diệu vào đúng thời điểm. Philipp cũng có thể là vị cứu tinh. Nhưng với một điều chắc chắn là vị giáo sĩ Do Thái không ám chỉ tôi. Ông ấy không thể nào ám chỉ một người như tôi. Tôi chỉ là một người bình thường. Nhưng mà giả dụ ông ấy ám chỉ tôi thi sao? Nếu tôi là vị cứu tinh thì sao nhỉ ? Chúa ơi, chắc không phải là tôi. Tôi chẳng có ý nghĩa gì, hay là sao?

Khi mà các vị tu sĩ suy nghĩ về điều đó, họ bắt đầu cư xử rất lễ độ với những vị tu sĩ lớn tuổi, vì có thể một trong số họ là vị cứu tinh. Và cũng vì có thê vị cứu tinh là một người trong số họ, nên họ tôn trọng lẫn nhau một cách đặc biệt hơn.

Bởi vì khu rừng mà có tòa tu viện rất đẹp nên có rất nhiều người đến đó để dạo chơi và thưởng ngoạn nhà thờ nhỏ trên con đường mà họ đi dạo qua. Khi họ làm điều đó, họ không biết rằng họ đã tạo nên một vầng hào quang, bao bọc lấy các vị tu sĩ, giúp họ tỏa sáng và làm không gian như mở rộng ra. Đó là một điều hấp dẫn hiếm thấy, khó cưỡng lại. Không hiểu tại sao những người này rất hay quay trở lại đây để dạo chơi và để cầu nguyện. Họ bắt đầu mang cả bạn bè đến, để chỉ cho họ chỗ đặc biệt này. Và những người bạn của họ lại đem bạn bè đến.

Rồi xảy ra một điều là một vài thanh niên trẻ đến tu viện và nói chuyện với những vị tu sĩ già. Rội sau đó họ hỏi rằng liệu họ có thể trở thành tu sĩ. Rồi sau đó thêm một vài người nữa, rồi một vài người nữa. Và chỉ sau một vài năm tu viện nhỏ đã trở thành một giáo đường, và cảm ơn món quà của vị giáo sĩ Do Thái, một trung tâm của ánh sáng và tinh thần đã có ở nơi đây.

(Thanh Loan dịch)